ELT

ترجمه متون تخصصي با متون عمومي تفاوت‌هاي بسياري دارد. برخي از مترجمان تنها با داشتن دانشي نسبي در زمينه زبان انگليسي، كار ترجمه را شروع مي‌كنند و از قبول هيچ سفارشي سر باز نمي‌زنند. در صورتي كه ترجمه تخصصي متن، نياز به دانشي تخصصي دارد. در غير اين‌صورت نتيجه كار با يك ترجمه حرفه‌اي فاصله زيادي خواهد داشت.

در اين مطلب قرار است درباره تخصصي بودن ترجمه زبان انگليسي و راهكارهايي براي انجام حرفه‌اي آن صحبت كنيم. لطفاً تا پايان همراه ما بمانيد.

ترجمه تخصصي چيست؟
پيش از اين كه بدانيم چه نكاتي در ترجمه تخصصي متون اهميت دارد، اجازه دهيد با مفهوم تخصصي بودن ترجمه آشنا شويم.

متون مختلفي كه در كتاب‌ها، وب‌سايت‌ها و … مي‌بينيد به دو دسته تقسيم مي‌شوند: اول، متون عمومي كه مفاهيم و نگارشي ساده دارند و براي مطالعه عموم مردم آماده شده‌اند. دوم، متون تخصصي كه در رشته و زمينه‌اي خاص نوشته مي‌شوند و مخاطب آن‌ها افرادي هستند كه در همان رشته تخصص و اطلاعات دارند. گروه دوم متوني ثقيل‌تر به شمار مي‌روند كه هر كسي از پس درك آن‌ها بر نمي‌آيد. منظور از ترجمه تخصصي نيز دقيقاً ترجمه متوني است كه در گروه دوم قرار مي‌گيرند.

راهكارهايي كه ترجمه متون تخصصي را به ترجمه‌اي حرفه‌اي تبديل مي‌كنند
اگر دانشجو هستيد و نياز به ترجمه مقالات تخصصي رشته خود داريد. و يا در شركتي مشغول به كار شده‌ايد و بايد به منابع خارجي زبان مرتبط با رشته كاري خود دسترسي داشته باشيد، پس بدون شك به خدمات ترجمه تخصصي نياز خواهيد داشت. كيفيت ترجمه متن تخصصي انگليسي به فارسي به عوامل مختلفي بستگي دارد و در واقع نكات و راهكارهايي بايد رعايت شوند. تا يك متن تخصصي به درستي ترجمه شود. اين نكات در ادامه بيان خواهند شد:

۱- از مترجمي آشنا با تخصص مورد نظر كمك بگيريد
اين بزرگ‌ترين و مهم‌ترين نكته در ترجمه متون تخصصي به حساب مي‌آيد. زيرا بدون وجود يك مترجم متخصص، هيچ كدام از نكات بعدي عملي نخواهند شد. فرقي نمي‌كند زمينه متن مورد نظر شما چه باشد، براي انتخاب مترجم تنها به سراغ كسي برويد كه در آن زمينه تخصص و دانش كافي داشته باشد. زيرا در غير اينصورت نمي‌تواند به خوبي متن را درك كند. و در نتيجه ترجمه روان و قابل فهمي ارائه نخواهد داد.

۲- ترجمه صحيح اصطلاحات تخصصي اهميت زيادي دارد
دومين نكته در ترجمه متون تخصصي، توجه به ترجمه اصطلاحات تخصصي است. زيرا گاهي معناي لفظي اين اصطلاحات با معنايي كه در رشته مورد نظر به كار مي‌رود تفاوت دارد و اين تفاوت را تنها يك متخصص درك مي‌كند. اگر مترجم به اندازه كافي در زمينه متن اطلاعات داشته باشد از پس اين كار بر مي‌آيد. البته مي‌توانيد خود شما قبل از شروع كار، معادل فارسي چند مورد از اصطلاحات تخصصي را در اختيار مترجم بگذاريد تا مطمئن باشيد به درستي ترجمه مي‌شوند.

۳- لحن و سبك نوشته بايد حفظ شود
لحن و سبك يك متن تخصصي پزشكي با متن هنري تفاوت زيادي دارد. توجه به اين لحن در ترجمه متون تخصصي اهميت زيادي دارد. البته مترجم متخصص، مانند مترجمان گروه فوناتيم، به خوبي مي‌تواند اين لحن را درك كرده و آن را در نسخه ترجمه شده پياده كند.

۴- متن روان و قابل فهم باشد
اگر تك‌تك راهكارهاي قبل در ترجمه رعايت شده باشند، نتيجه كار احتمالاً متني روان و يكدست خواهد بود. تنها يك نكته ديگر وجود دارد كه بايد در نظر گرفته شود. برخي مترجمان فكر مي‌كنند نشانه تخصصي بودن يك متن، پيچيده و سخت بودن آن است. در صورتي كه اتفاقاً ترجمه متون تخصصي بايد كاملاً ساده و قابل فهم براي مخاطبان خاص خودش باشد. استفاده از جملات طولاني، اصطلاحات سخت و پيچيده و… تنها خوانش متن را مشكل‌تر مي‌كند اما چيزي به مفهوم يا بار علمي آن اضافه نمي‌كند.

لينك منبع : سايت ترجه متن ومقاله فوناتيم

هر چند مترجمان بسياري در حيطه ترجمه متون مشغول به فعاليت هستند اما كيفيت ترجمه‌ها با هم متفاوت است. بدون شك ترجمه با كيفيت متن كاري است كه تنها يك مترجم حرفه‌‎اي از پس آن برمي‌آيد. مطمئن باشيد با يك بازخواني ساده مي‌توانيد تفاوت ترجمه حرفه‌اي را با ترجمه ناشيانه تشخيص دهيد. اما در اين مطلب مي‌خواهيم به طور دقيق‌تر درباره نكاتي صحبت كنيم كه يك ترجمه را به ترجمه باكيفيت تبديل مي‌كند و مترجمان با رعايت اين نكات مي‌توانند به تدريج در كار خود به سطح بالايي از حرفه‌اي بودن دست پيدا كنند.

راهكارهايي براي ترجمه با كيفيت متن

با ۶ راهكار ساده اما مهم زير مي‌توانيد در ترجمه حرفه اي متن روز به روز بيشتر پيشرفت كنيد:

۱- ابتدا خودتان كل متن را درك كنيد

اگر به عنوان مترجم ندانيد كه در حال ترجمه چه چيزي هستيد، مطمئن باشيد اين سردرگمي و ابهام. شما به متن ترجمه شده نيز منتقل مي‌شود و خواننده نيز به درستي متن را درك نمي‌كند. پس ابتدا يك روخواني سريع از متن داشته باشيد و پس از فهم موضوع كلي و آشنايي. با هدف نويسنده از نگارش، براي ترجمه با كيفيت متن ، شروع به كار نماييد.

۲- لحن نويسنده را حفظ كنيد

شما در واقع يك امانت‌دار و سخنگويي هستيد كه قرار است به جاي نويسنده صحبت كنيد. پس لازم است بتوانيد براي ارائه ترجمه متن با كيفيت، لحن اصلي نويسنده را در ترجمه خود حفظ نماييد. اين موضوع نشان مي‌دهد كه تا چه حد با متن اوليه ارتباط برقرار كرده‌ايد. سبك هر نوشته با توجه به زمينه آن متفاوت است اما در زمينه‌هاي يكسان نيز هر نويسنده با سبكي خاص مي‌نويسد كه حال و هواي او را نشان مي‌دهد. در ترجمه با كيفيت متن، اين حال و هوا حفظ شده و به خواننده انتقال مي‌يابد.

۳- در ترجمه واژه‌هاي تخصصي دقيق باشيد

خصوصاً اگر يك مقاله علمي را ترجمه مي‌كنيد، بايد نسبت به كلمه‌هاي تخصصي حساس باشيد. مي‌توانيد در ابتدا فهرستي از تمام كلمات ويژه‌اي كه در سراسر متن به كار مي‌روند تهيه كنيد و معادلي مناسب براي تك‌تك آن‌ها پيدا كنيد. به اين ترتيب در ادامه متن مي‌توانيد از اين فهرست استفاده نماييد و در ترجمه كلمات اختصاصي به صورت يكدست و يكنواخت عمل كنيد. اين نكته، يكي از نكات مهم در ترجمه با كيفيت متن است.

۴- سعي كنيد متني روان و ساده تحويل دهيد

براي ترجمه حرفه اي متون بايد از هرگونه پيچيدگي حذر كرد. حتي الامكان از كلمات سخت و سنگين استفاده نكنيد، جمله‌ها را كوتاه كنيد، به جاي جملات مجهول از جملات معلوم بهره ببريد و … حتي اگر متن مورد نظر يك مقاله علمي است، لازم نيست حتماً ثقيل و پيچيده باشد. روان و قابل فهم بودن يك ويژگي مهم در ترجمه با كيفيت متن است.

۵- مهارت نويسندگي خود را تقويت كنيد

براي حرفه‌اي شدن در كار ترجمه تنها آگاهي داشتن از دستور زبان و واژه‌هاي زبان مبداء كافي نيست. بايد در زبان مادري خود نيز مهارت و اطلاعات كافي داشته باشيد. هر چقدر مهارت شما در نوشتن بيشتر باشد، متن ترجمه شده كيفيت بالاتري خواهد داشت. به عبارتي در ترجمه با كيفيت متن، هم بايد مترجم خوبي باشيد و هم تا حدي، نويسنده قابلي.

۶- مرور نهايي را جدي بگيريد

هر چقدر هم كه در روند كار خود دقيق و متمركز هستيد، نبايد مرور و ارزيابي نهايي متن را سرسري بگيريد. وقتي كل متن سفارش را ترجمه كرديد، يك بار ديگر با دقت نسخه ترجمه شده را بازخواني نماييد تا بتوانيد نارسايي‌ها و بخش‌هاي مبهم را كشف و اصلاح كنيد. زيرا گاهي دقيق شدن در جزئيات باعث مي‌شود از اِلمان‌هاي كلي غافل بمانيد و به اين ترتيب با يك روخواني دوباره مي‌توانيد متن را از نگاه دورتر نيز بررسي نماييد. اين يك نكته بسيار ساده است كه به ترجمه با كيفيت متن كمك مهمي مي‌كند.

لينك منبع :

وب سايت ترجمه فوناتيم